Forex Sözlüğü
Teminat (Margin) Nedir?
Kaldıraçlı bir pozisyonu açmak ve açık tutmak için hesapta bloke edilen tutar.
Teminat, kaldıraçlı pozisyonun “kaparo”sudur; teminat oranınız düşerse margin call ile karşılaşabilirsiniz.
Risk uyarısı. Kaldıraçlı forex işlemleri yüksek risk taşır ve Türkiye’de yalnızca SPK yetkili aracı kurumlarca sunulabilir; kaldıraç azami 1:10’dur (hesap açılışındaki başlangıç teminatı 50.000 TL’nin altındaysa bu oranın yarısı uygulanabilir). İçerik yatırım tavsiyesi değildir; kullanıcı beyanları ilgili kişilere aittir.
Başlangıç teminatı ve sürdürme teminatı
Teminat, kaldıraçlı bir pozisyonu açmak ve açık tutmak için hesabınızda bloke edilen tutardır. SPK düzenlemesi teminat yapısını asgari olarak ikiye ayırır: pozisyonu açmak için gereken **başlangıç teminatı** ve pozisyonu açık tutmak için korunması gereken **sürdürme teminatı**.
Teminat tesis edilmeden işleme başlanamaz. Sürdürme teminatının altına düşerseniz margin call ile karşılaşırsınız; teminat tamamlanmazsa pozisyon kapatılabilir.
Teminat ile kaldıraç aynı şeyin iki yüzü
Kaldıraç yükseldikçe aynı pozisyon için gereken teminat düşer. Türkiye'de tavan 1:10'dur; hesap açılışında başlangıç teminatınız 50.000 TL'nin altındaysa bu oranın yarısı, yani 1:5 uygulanabilir. Ayrıntısı 1:10 kaldıraç sınırı yazımızda.
Az teminatla büyük pozisyon açmak cazip görünür ama tersi de doğrudur: teminat küçüldükçe pozisyonu kapatmaya yetecek fiyat hareketi de küçülür. Bir işlemin gerektirdiği teminatı marj hesaplayıcımızla önceden görebilirsiniz.
Teminatınız nerede tutuluyor?
SPK yetkili aracı kurumlarda müşteri teminatlarının müşteri bazında takibi ve bildirimi zorunludur; alınan teminatlar merkezi takas kuruluşuna (İstanbul Takas ve Saklama Bankası) raporlanır. Bu, teminatın kurumun kendi kasasında kayıt dışı durmadığı anlamına gelir.
Yetkisiz bir platformda böyle bir raporlama zinciri yoktur. Paranızın nerede olduğunu doğrulayabileceğiniz bir merci de yoktur — fark tam olarak burada başlar. Kurumun yetkili olup olmadığını SPK lisanslı şirketler listesinden kontrol edin.
Teminatınızdan fazlası sizden istenemez
Düzenlemenin en az bilinen maddelerinden biri: genel müşteriye ve talebe dayalı profesyonel müşteriye, yatırdığı teminat tutarının üzerinde bir kayba uğratacak şekilde işlem yaptırılamaz. Piyasa koşulları nedeniyle teminattan fazla zarar oluşursa, SPK'nın ifadesiyle bu zarar söz konusu müşterilerden talep edilemez.
Bu koruma yalnız SPK yetkili kurumlarda geçerlidir. "Hesabınız eksiye düştü, borcunuzu kapatın" talebiyle karşılaşan bir yatırımcının ilk işi, platformun yetkili olup olmadığını doğrulamaktır.