Forex Sözlüğü
Likidite Nedir?
Bir varlığın fiyatı önemli ölçüde etkilemeden hızlıca alınıp satılabilmesi. Düşük likidite slipajı artırır.
Yüksek likidite dar spread ve hızlı gerçekleşme sağlar; egzotik pariteler ve seans kapanışları düşük likiditelidir.
Risk uyarısı. Kaldıraçlı forex işlemleri yüksek risk taşır ve Türkiye’de yalnızca SPK yetkili aracı kurumlarca sunulabilir; kaldıraç azami 1:10’dur (hesap açılışındaki başlangıç teminatı 50.000 TL’nin altındaysa bu oranın yarısı uygulanabilir). İçerik yatırım tavsiyesi değildir; kullanıcı beyanları ilgili kişilere aittir.
Likidite pratikte neye benzer?
Likidite, bir varlığın fiyatını kayda değer biçimde hareket ettirmeden hızlıca alınıp satılabilmesidir. Forexte bunu üç yerde hissedersiniz: spread genişler mi, emriniz istediğiniz fiyattan mı gerçekleşir, ve pozisyonu kapatmak istediğinizde karşı taraf var mı.
EUR/USD gibi major pariteler günün büyük bölümünde yüksek likiditedir. USD/TRY gibi egzotiklerde ve seans kapanışlarında likidite düşer; aynı emir aynı büyüklükte olsa bile daha kötü fiyattan dolar.
Likidite düştüğünde ne olur?
İki somut sonuç: spread genişler ve slipaj artar. Slipaj, emrin beklediğiniz fiyattan değil, bulunabilen ilk fiyattan gerçekleşmesidir. Haber dakikalarında, hafta açılışında ve gece seanslarında bu ikisi birlikte görülür.
Zarar-durdur emriniz de bundan etkilenir: stop-loss belirlediğiniz seviyede değil, o seviye geçildikten sonraki ilk bulunabilir fiyatta çalışabilir. Yani "riskimi 100 lirayla sınırladım" varsayımı düşük likiditede tutmayabilir.
Broker seçerken likiditeyi nasıl okursunuz?
Likidite piyasanın özelliğidir, ama brokerın o likiditeye nasıl eriştiği kurumdan kuruma değişir. ECN/STP modelinde broker emri likidite sağlayıcılara iletir; Market Maker modelinde broker karşı taraf olur. İkinci modelde fiyatın nasıl oluştuğu ve çıkar çatışmasının nasıl yönetildiği daha kritiktir.
Bakılacak somut şeyler: brokerın işlem modelini künyesinde açıkça yazıp yazmadığı, kayma (slipaj) politikasının yayımlanıp yayımlanmadığı ve şikayetlerde "emir gerçekleşmedi / fiyat kaydı" temasının yoğunluğu. Kurumların bu bilgileri nasıl raporladığını broker dizinimizde karşılaştırabilirsiniz.
Düşük likidite bir dolandırıcılık işareti midir?
Tek başına değil — piyasa koşuludur ve meşru kurumlarda da yaşanır. Ancak yetkisiz platformlarda "likidite yok" açıklaması, gerçekte var olmayan bir piyasayı gerekçe göstermenin kılıfı olabilir: kâr ekranı büyürken çekim taleplerinin sürekli ertelenmesi buna eşlik ediyorsa mesele likidite değildir.
Ayrım şu soruyla netleşir: platform SPK yetkili kuruluşlar listesinde mi? Yetkiliyse teminatlar Takasbank'a raporlanır ve başvurabileceğiniz bir merci vardır. Değilse, sorun likiditeden çok yetkisizliktir — ne yapılacağı forex şikayet rehberimizde yazılı.