Forex Sözlüğü
CFD (Fark Sözleşmesi) Nedir?
Bir varlığın fiyat farkı üzerinden, varlığa sahip olmadan işlem yapılmasını sağlayan kaldıraçlı türev.
CFD ile hem yükseliş (long) hem düşüş (short) yönünde işlem açabilirsiniz; varlığı fiziksel olarak almaz, yalnızca fiyat farkından kâr/zarar edersiniz. Türkiye’de CFD yalnızca SPK lisanslı kurumlarla yasaldır.
Risk uyarısı. Kaldıraçlı forex işlemleri yüksek risk taşır ve Türkiye’de yalnızca SPK yetkili aracı kurumlarca sunulabilir; kaldıraç azami 1:10’dur (hesap açılışındaki başlangıç teminatı 50.000 TL’nin altındaysa bu oranın yarısı uygulanabilir). İçerik yatırım tavsiyesi değildir; kullanıcı beyanları ilgili kişilere aittir.
CFD'de neyi alıp satıyorsunuz?
CFD (Contract for Difference / Fark Sözleşmesi), bir varlığın fiyat farkı üzerinden işlem yapmanızı sağlayan kaldıraçlı türev üründür. Altın CFD'si aldığınızda altın satın almazsınız; fiyat farkı üzerine bir sözleşmeye taraf olursunuz.
Bu ayrım teoride küçük, pratikte belirleyicidir: elinizde varlık olmadığı için karşı tarafın yükümlülüğünü yerine getirmesi tamamen sözleşmenin ve karşı tarafın güvenilirliğine bağlıdır.
Karşı taraf kim?
CFD'de sorulacak en önemli soru budur. ECN/STP modelinde broker emri likidite sağlayıcılara iletir; Market Maker modelinde brokerın kendisi karşı taraftır — yani siz kazandığınızda o kaybeder. Bu model yasa dışı değildir ama çıkar çatışmasının nasıl yönetildiğini ve fiyatın nasıl oluştuğunu önemli hale getirir.
Kurumun işlem modelini açıkça yazıp yazmadığı, şeffaflık değerlendirmemizin parçasıdır; kurumları broker dizininde karşılaştırabilirsiniz.
Türkiye'de CFD'nin hukuki çerçevesi
SPK, kaldıraçlı alım satım işlemlerini ayrı bir faaliyet olarak değil **türev araç** olarak niteler ve bu faaliyeti yalnız yetkilendirdiği aracı kurumlar yürütebilir. Bankalar müşterileri için kaldıraçlı alım satım işlemi gerçekleştiremez.
Kurul'un yetkilendirdiği kurumlar dışındaki kuruluş ve internet siteleri üzerinden kaldıraçlı işlem yapılması, SPK'nın ifadesiyle sermaye piyasası mevzuatına aykırılık anlamına gelir. Konunun ayrıntısı forex Türkiye'de yasal mı yazımızda.
CFD reklamlarında dikkat edilecekler
"Her şeyi tek hesaptan işleyin" vaadi CFD'nin gerçek cazibesidir: hisse, emtia, endeks, kripto aynı platformda görünür. Ancak ürün çeşitliliği, kurumun yetkili olduğu anlamına gelmez.
Sıra hep aynı: önce kurumun SPK yetkisi, sonra sunulan kaldıracın 1:10'u aşıp aşmadığı, sonra alan adının SPK bülten arşivinde geçip geçmediği.